6. Sınıf Türkçe Çalışma Kitabı Canyoldaşıma Mektuplar Cevapları Başak Yayınları 65 66 67 68 69 70 71 72

6. Sınıf Türkçe Öğrenci Çalışma Kitabı Başak Yayınları Sayfa 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72  2. Tema Canyoldaşıma Mektuplar Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları

Çalışma kitabınızda yer alan Canyoldaşıma Mektuplar metni sayesinde özellikle Milli Mücadele dönemi ve Atatürk ile silah arkadaşlarına yönelik bir çok bilgiye ulaşacaksınız.

CANYOLDAŞIMA MEKTUPLAR

1. ETKİNLİK 

6. Sınıf Başak Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı Sayfa 65 Cevabı

Tarihle ilgili konuları işlediğiniz derslerde öğrendiğimiz bilgileri anımsayalım. Özellikle, “Millî Mücadele yılları”, “Atatürk” ve “Atatürk’ün silah arkadaşları”na ilişkin bildiklerimize odaklanalım. Ardından “vatan/yurt” sözcüğüne ilişkin belleğimize düşen ilk sözcükleri yazalım. Bu kavramlar, bize neler düşündürüyor, neler hissettiriyorsa boşluklara yazalım.

VATAN

• Cevap: Özgürlük, millet, Türk sevgisi

2. ETKİNLİK 

Yukarıdaki etkinlikte bazı kavramlara odaklandık. Şimdi de aşağıdaki soruları yanıtlayalım ve arkadaşlarımızla “vatan sevgisi” ve “Millî Mücadele” yılları üzerine konuşalım. Sosyal bilgiler dersinde öğrendiğimiz bilgileri de anımsayarak tartışalım, düşüncelerimizi paylaşalım.

Vatan sevgisi ne demektir? Vatan sevgisi ne demektir?

• Cevap: İnsanın doğup büyüdüğü ülkeyi sevmeyi ve onu korumak için yeri geldiğinde canını bile ortaya koymasıdır.

Neden bu duyguyu yaşarız, hissederiz?

• Cevap: Çünkü vatanımızda doğarız, vatanımızın kültürü ile yoğruluruz ve bu yüzden de vatanımıza karşı içimizde büyük bir sevgi meydana gelir.

Vatan neden önemlidir?

• Cevap: Çünkü herkesin doğup büyüdüğü, parçası olduğu tek bir vatan vardır.

Toplumdaki bireylerin vatan sevgisi/yurt sevgisi açısından kuvvetli duygular taşıması önemli mi? Neden?

• Cevap: Evet önemli çünkü toplumdaki bireyler ne kadar çok vatan sevgisi taşırlar ise o kadar çok vatanına sahip çıkar, birlik ve beraberlik içinde yaşarlar.

3. ETKİNLİK 

6. Sınıf Başak Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı Sayfa 66 Cevabı

“Canyoldaşıma Mektuplar” adlı şiirde geçen ve aşağıda sunulan sözcüklerin geçtiği dizeleri bulalım. Bu sözcüklerin sözlükte ilk sıradaki anlamlarını bulalım ve aşağıdaki ilgili bölüme not edelim. Ardından şiire kattığı anlam ile sözlükten bulduğumuz anlamın uyup uymadığına bakalım. Sözcüğün şiire kattığı anlamı, kendi cümlelerimizle yazalım.

• Cevap:

EZİLMEK

• Şiirde geçtiği dize: 1. kıtanın 5. dizesi
• Sözlükteki anlamı: 1- Bir şeyin ufalanması. 2- Güçsüzün güçlü tarafından hor görülmesi.
• Şiire kattığı anlam: Zamanın atlılar sayesinde akıp gitmesi daha hızlı geçmesi.

ŞAHLANMAK

• Şiirde geçtiği dize: 5. kıtanın 1. dizesi
• Sözlükteki anlamı: Atağa kalkmak, coşmak.
• Şiire kattığı anlam: Vatanın coşması anlamında kullanılmıştır.

NOT: Yukarıdaki sözcüklerin dışında şiirde geçen ve anlamını bilemediğimiz sözcükler varsa bunları da defterlerimize not edip anlamlarına sözlükten bakalım.

4. ETKİNLİK 

6. Sınıf Başak Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı Sayfa 67 Cevabı

Sözcükler, cümle içinde başka sözcüklerle anlam ilişkileri kurarak gruplar oluşturur. Bu durumda o sözcük grupları da çeşitli anlamları karşılar. Bir varlığı, bir kavramı, bir durumu veya bir eylemi karşılamak için belli kurallara göre oluşan topluluğa söz ya da sözcük grubu denir. Şimdi şiirde geçen sözcük gruplarını bulalım ve anlamlarını tahmin etmeye çalışalım. Sözlüklerimiz yanımızda bulunsun; anlamını tahmin etmekte zorlandığımız sözcük gruplarına hemen bakalım.

• Cevap:

Örnek: Yağız Atlar

Anlamı: Cesur ve atak

*************

Örnek: Doru Atlar

Anlamı: Gövdesi kızıl, ayakları ve yelesi koyu renkli olan, yağız.

*************

Örnek: Süngü

Anlamı: Tüfek namlusunun ucuna takılan küçük kılıç  biçiminde delici silah

*************

Örnek: Tümsek

Anlamı: Küçük tepe

*************

5. ETKİNLİK 

6. Sınıf Başak Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı Sayfa 68 Cevabı

Okuduğumuz şiirden yararlanarak aşağıdaki soruları yanıtlayalım.

“Atlıların ayaklarında zaman / Ezilir gibiydi.” dizelerinde ifade edildiği üzere “zamanın atlıların ayağı altında ezilmesi” olanaklı mıdır? Zaman gibi soyut bir kavram ayaklar altında ezilebilir mi? Düşüncelerimizi açıklayalım.

• Cevap: Olanaklı değildir bu ifade soyut olarak kullanılmıştır ve zamana karşı atların çok hızlı davrandığı ifade edilmiştir.

Şiirin ikinci ve üçüncü bölümlerinde şairin dizelerine yansıttığı ruh hâlini bir kavramla ifade edecek olsanız bu kavram, olumlu mu yoksa olumsuz mu olurdu? Bu belirlemeyi yaparken hangi dizelerin bu kararı vermenizde etkili olduğunu belirtiniz.

• Cevap: O kavram; hüzün olurdu. Çünkü özellikle üçüncü bölümde Sakarya Meydan Muharebesinden söz edilmiş ve Mehmetçiklerin şehit düşmesinden bahsedilmiş.

Şair, ikinci ve üçüncü bölümdeki durumu değiştirecek kişilerden hangi bölümde/bölümlerde söz etmiştir? Bu kişiler kimlerdir?

• Cevap: Son bölümde söz edilmiştir. Bu kişiler vatandır.

6. Sınıf Başak Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı Sayfa 69 Cevabı

Şiirdeki “Devir, tarihe hükmeden devir gibiydi.” dizeleriyle sözü edilen dönem hangi dönemdir? Şair, bu dönemi neden “tarihe hükmeden” olarak nitelendirmiştir?

• Cevap: O anki zamandan bahsedilmiştir. Şair bu dönemi; başarılar kazanıldığıve bağımsızlık elde edildiği için tarihe hükmeden devir olarak nitelendirmiştir.

Şair, bu şiirini okurda hangi duyguları harekete geçirmek amacıyla yazmıştır?

• Cevap: Vatan sevgisi ya da vatan aşkını harekete geçirmek için yazmış olabilir.

6. ETKİNLİK 

6. Sınıf Başak Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı Sayfa 70 Cevabı

Şiir türüne ilişkin daha önceki derslerimizde öğrendiklerimizi anımsayalım. Şiirde, diğer düzyazı türündeki metinlerden farklı olarak sanatlı bir söyleyiş yer almaktaydı. Benzetmeler, soyut kavramların somut kavramlarla nitelenmesiyle oluşturulmuş sözcük grupları kullanılabilir, demiştik. Şimdi okuduğumuz şiirde bize farklı gelen ve şiirsel bir anlatımın söz konusu olduğu söz dizilerini bulup boş bırakılan bölüme yazalım. Aşağıdaki örnek size bir fikir verecektir!

SIRA SENDE

• Cevap:

7. ETKİNLİK 

6. Sınıf Başak Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı Sayfa 71 Cevabı

Okuduğumuz şiirde sert ünsüzle ve yumuşak ünsüzle biten sözcükleri bulalım. Bu sözcükleri aşağıdaki kutulara yazalım. Sözcükler ek almışsa onlardan ayrıştırarak (sözcüğün kök biçimini) yazalım.

SERT ÜNSÜZLE BİTEN SÖZCÜKLER

• Cevap: at, ayak, uzak, sabah, artık, üç,beş, Mehmet, savaş, tümsek, kalpak, parmak, şah, millet, ölmek, yaşamak

YUMUŞAK ÜNSÜZLE BİTEN SÖZCÜKLER

• Cevap: yağız, kır, artar, eksilir, tel, diken

8. ETKİNLİK

Aşağıdaki sözcüklerden hangileri ‘‘-de / -da” bulunma eklerinden birini aldığında ekteki “d” ünsüzü sertleşir ya da aynen kalır? Her sözcüğe bu eki ekleyerek gösterelim.

(Not: Özel isimlere eki getirirken dikkat edelim!)

★ yemek ★ üç ★ parmak ★ kitap★ yemek ★ üç ★ parmak ★ kitap★ ayak ★ Mehmet ★ millet ★ turist★ ezmek ★ tümsek ★ Atatürk ★ taraf★ uzak ★ sevinç ★ yıldız

ÖRNEK: yemek> yemekte (sert ünsüz benzeşmesi)

• Cevap:

yemek > yemekte (sert ünsüz benzeşmesi)
ayak > ayakta (sert ünsüz benzeşmesi)
ezmek > ezmekte (sert ünsüz benzeşmesi)
uzak > uzakta (sert ünsüz benzeşmesi)
üç > üçte (sert ünsüz benzeşmesi)
Mehmet > Mehmet’te (sert ünsüz benzeşmesi)
tümsek > tümsekte (sert ünsüz benzeşmesi)
sevinç > sevinçte (sert ünsüz benzeşmesi)
parmak > parmakta (sert ünsüz benzeşmesi)
millet > millette (sert ünsüz benzeşmesi)
Atatürk > Atatürk’te (sert ünsüz benzeşmesi)
yıldız > yıldızda (sert ünsüz benzeşmesi yoktur)
kitap > kitapta (sert ünsüz benzeşmesi)
turiste > turistte (sert ünsüz benzeşmesi)
taraf > tarafta (sert ünsüz benzeşmesi)

9. ETKİNLİK 

6. Sınıf Başak Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı Sayfa 72 Cevabı

Etkinlikte Size Sunulan Soyut Kavramlar

★ sevgi ★ vatan sevgisi ★ vatan için mücadele etmek ★ saygı ★ atalara saygı ★ özlem ★ fedakârlık ★ özgürlük ★ esaret
♦ Sırasıyla bu kavramlarla farklı sözcük grupları oluşturabileceğimiz söz oyunları oynayalım, şöyle ki:

• Cevap:

sevgi > orman’a benzer.
saygı> su gibidir.
özlem > kolay bir şey değildir.

(Dilediğiniz gibi bu yapıları çoğaltabilir ve çeşitlendirebilirsiniz.)