Divan Üyeleri ve Görevleri

Osmanlı Merkez teşkilatının en önemli organı olan Divan, ilk kez Orhan Gazi döneminde oluşturulmuştur ve burada devlet meseleleri ve sorunları konuşularak karara bağlanmıştır.

Ayrıca divanda farklı inançta olan kişiler de olabilirdi ancak son söz padişaha aitti. Buna göre de divanın bir karar makamı değil padişahın danışma meclisi olduğunu söylemek mümkündür.

Divan üyeleri ve görevleri:

PADİŞAH:

• Osmanlı devletinin kuruluş döneminde divanlara padişah başkanlık etmiştir.
• Fatih Sultan Mehmet’in tahta çıkması ile divan başkanlığı sadrazama geçmiştir ve padişah toplantıları perde arkasından izlemeye başlamıştır.

SADRAZAM (Vezir-i Azam):

• Padişahın yardımcısı ve mutlak vekilidir bu nedenle de padişahın mührünü taşıyordu.
• Padişahın katılmadığı zamanlarda orduya komutanlık yapıyordu.
• Fatih Sultan Mehmet döneminden sonra sadrazam, divan başkanlığı da yapmaya başlamıştır.
• Sadrazam olabilmek için Türkçe bilmek ve Müslüman olmaz en temel şartlardı.
• Sadrazamın kaldığı konaklara “Paşa Kapısı” ya da “Babıali” adı veriliyordu.

KUBBEALTI VEZİRLERİ:

• Devlet işlerinde sadrazama yardım ediyorlardır.
• Kanuni dönemine kadar vezir sayısı bir iken Kanuni Sultan Süleyman döneminde vezir sayısı yediye kadar çıkmıştır.
• Vezir olmanın temel şartı; o kişinin beylerbeyi, sancakbeyi gibi görevler yapmış olması gerekiyordu.

KAZASKER:

• Askeri sınıfa ait olan örfi ve şeri davalara bakardı.
• Kazaskerlik için mutlaka Türk soyundan olmak gerekiyordu.
• Ayrıca kazaskerler, kadı ve müderrislerin atanma ve görevde alınma gibi işlerini de yapıyorlardı.

DEFTERDAR:

• Devletin tüm mali işlerinden sorumlu idi.
• Bütçeyi defterdar hazırlar ve padişaha sunardı.
• Anadolu ve Rumeli olmak üzere iki defterdar bulunuyordu ancak Rumeli defterdarı kıdem olarak daha üstündü.

NİŞANCI:

• Padişahın olmadığı zamanlarda ferman ve beratlara tuğra çekerdi.
• Fethedilen arazilerin kaydını ve gelirlerine göre ayırır yani tapu kadastro işlerini yapardı.

KAPTAN-I DERYA:

• Donanmanın başkomutanıydı.
• 16. yüzyıldan sonra vezir rütbesi lamaya başlamışlardır.
• Kaptan-ı deryalar vezir rütbesi almaya başladıktan sonra divan toplantılarına da katılmaya başlamışlardır.

ŞEYHÜLİSLAM:

• Divanın daimi üyesi değildi ancak bir durumun İslama uygun olup olmadığı konularında Şeyhülislam’a danışılırdı.

YENİÇERİ AĞASI:

• Divanın asıl üyesi değildir ancak divanda alınan kararları yeniçerilere iletiyordu.
• Eğer divanda yeniçerilere yönelik bir karar alınacak ise görüşleri alınmak üzere divana özellikle çağrılırdı.

REİS-ÜL KÜTTAP:

• 16. yüzyıldan sonra divanın asıl üyesi olmuştur.
• Yazışmaları yapan Reis-ül Küttap, 17. yüzyıldan sonra dışişleri görevine getirilmiştir.

Divan Üyeleri Kimlerdir ve Görevleri Hakkındaki Yorumlarınızı Hemen Bize Yazın.