Web sitemize hoşgeldiniz, 25 Nisan 2017

Aşındırma Nedir Aşındırma Şekilleri Nasıl Oluşur

Aşındırma Nedir Aşındırma Şekilleri Nasıl Oluşur

Aşındırma nedir ne demek, aşındırma şekilleri nasıl meydana gelir coğrafya

Aşındırma (Aşınma) (Coğrafya)

Başta toprak ve kayaç döküntüleri ol­mak üzere çeşitli yüzey maddelerinin yer kabuğundan ayrılarak doğal etkenlerle baş­ka bölgelere taşınmasıdır. Kayaçların bu­lundukları yerde ufalanması ile aşınma olayını ayıran tek fark, aşınma artığı mad­delerin taşınmasıdır. Aşınma terimi genel anlamıyla rüzgâr, akarsu, deniz ve buzul aşındırması gibi olayları kapsar. Bu geniş tanım daha doğru bir adlandırmayla süpürülme ya da dağılma olarak anılır ve küt­le hareketi süreçlerini de içerir.

Birbirini tamamlayan aşınma ve çökel­me ya da tortullaşma olayları rüzgârın, ha­reket halindeki suyun ve buzulların neden olduğu ve yeryüzü biçimlerinin değişerek yeni biçimler ortaya çıkması şeklinde ge­lişir. Aşınma çoğu kez kayacın dağılması ya da ufalanması sonucunda değişime uğ­ramasından sonra ortaya çıkar. Ufalanma artığı kaya parçaları doğal etkenlerle bulun­dukları yerden ayrılacak ve uzaklara taşı­nacaktır. Ama aşınmasından önce ufalan­manın olması mecburi değildir.

SUYUN ETKİSİ

Aşınmaya yol açan en önemli doğal et­ken, hareket halindeki sudur. Kıyı aşınması olarak adlandırılan deniz kıyılarının kemi­rilmesi, temel olarak deniz dalgalarının et­kisi ile gerçekleştiği gibi, denizlerin rüz­gâr ve don gibi atmosfer etkilerinin daha sonra gelgit süpürmelerinin sonucu dağıl­masıyla da ortaya çıkabilir. Deniz dalgası aşındırması temel olarak su basıncının, kı­yılara vuran dalgaların çarpma etkisinin kum ve çakılların aşındırıcı etkilerinin so­nucudur. Dalga hareketleri ile ileri geri sü­rüklenen parçalar ana kayacı aşındırdık­ları gibi, çakılların yıpranarak kuma dönüş­mesine neden olur.

Akarsularda ve haliçlerde sığ dipler ha­reket halindeki suyun etkisi ile aşınır ve bu aşınma özellikle suların kabarma döne­minde artar. Bu süpürme hareketi, akar­su içindeki tortulları sürükleyerek taşır. Bu, sürüklenen tortullarda ya birbirlerine sürtünerek ya da akarsu dibinde ve kıyılarda yeni aşınmalara yol açar ve topladığı ye­ni tortulları da akarsuyun su hacmi ve hı­zı elverdiği sürece beraberinde sürükler. Akarsuyun hızının yavaşladığı yerlerde bu tortullar çökelmeye başlar, böylece birikin­ti yelpazeleri, taşkın ovaları, kıyı dilleri ve akarsu deltaları gibi yeryüzü biçimleri or­taya çıkar.

Buzul aşındırması ise ya buzların yüzey oluşumları üzerinde sürüklenerek buraları, törpülemesi ya da hareket halindeki buzul­ların dipteki kaya bloklarını koparması biçiminde ortaya çıkar. Aşınma artıkları bu­zul tarafından çökel halinde toplanarak ya da buzul eriyene kadar sürüklenerek taşınır.

Kimi kurak bölgelerde ya da çöllerde kumları süpüren rüzgârın kayaçlar üzerin­de aşındırıcı bir etkisi vardır. Kumulların yüzeyi de rüzgârlarla sürüklenen kumla­rın etkisi ile aşınarak biçim değiştirir. Rüz­gâr aşındırmasının ürünü olan maddeler, rüzgârın hızı parçacıkları taşıyamayacak durumlara gelene kadar ya da parçacık­lar herhangi bir yüzey oluşumuna çarpa­na ya da yapışana kadar taşınır.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

  1. elifnur dedi ki:

    Hayır işime yaramadı bir şey anlamadım.

  2. Görkem dedi ki:

    teşekkür ederim.güzel yaradı işime

Yorum Yaz

günaydın mesajları e-okul cuma mesajları doğum günü mesajları miraç kandili mesajları