2:26 pm - Cuma Mart 24, 2017

Akıntı Nedir Akıntıların Nedenleri ve Türleri

Cumartesi, 5 Kasım 2016, 13:50 | Sizden Gelenler | 0 Yorum

Akıntının nedenleri, akıntı nedir türleri hakkında bilgi

Akıntılar ve Türleri

Rüzgâr, dalga ve meddücezir nedenle­riyle deniz ve okyanuslarda su kütleleri­nin yer değiştirmesidir. Çeşitli akıntı tipleri vardır:

Kıyı akıntıları: Dalgalara bağlı olarak kı­yılarda görülür.

Meddücezir akıntıları: Bunlar da kıyı böl­gelerine has akıntılardır.

Boşalma akıntıları: Bir denizin iki hav­zasında veya daha belirgin olarak iki de­nizi birleştiren boğazlarda görülür:

Bu akıntı tipleri denizlerin çok sınırlı olan bir kısmında görülür. Asıl büyük ve önemli akıntılar, sürekli rüzgârların mey­dana getirdiği ve yoğunluk farkından do­ğan akıntılardır ki okyanuslarda son dere­ce geniş alanları ilgilendirir. Büyük su küt­leleri binlerce kilometre boyunca yer de­ğiştirir.

Körfez akıntısı-Gulfstream: Kuzey Atlas Okyanusu’ndaki büyük akıntı halkasının sı­cak su kesimidir. Meksika Körfezi’nden Florida Boğazı ile Atlas Okyanusu’na ge­çer, okyanusu kuzeydoğu doğrultusunda aşar, Britanya adaları üzerinden iskandi­nav yarımadasının kuzeyine kadar soku­lur. Bu kıyıların iklimi ve beşerî hayatı üze­rinde etkilidir. Benzer akıntılara öteki ok­yanuslarda da rastlanır.

Okyanus akıntıları: Okyanuslarda binler­ce kilometre uzunlukta büyük akıntı hal­kaları bulunmaktadır. Bu akıntıların ana ne­deni sürekli rüzgârlardır. Meselâ Atlas Okyanusu’nda her iki yarım kürede ekvatora doğru esen alizeler, suların batıya sürük­lenmesine yol açar. Böylece Afrika kıyıla­rından Amerika’ya doğru sürüklenen su­lar, Güney Amerika’da Brezilya kıyılarına çarpar ve iki kola ayrılır. Bunlardan kuze­ye kıvrılan kolu Antiller arasından önce Ka- rayip Denizi’ne, buradan da Meksika Körfezi’ne geçer. Florida Boğazı’nda tekrar okyanusa döner. Burada Antil adaları di­zisinin dışından gelen sularla da birleşe­rek yoluna devam eder. Okyanusu aşarak İskandinavya’nın kuzeyine kadar ilerler. Sonunda Kanarya soğuksu akıntısı adı ile büyük bir halka teşkil ederek ekvator böl­gesine iner.

Atlas Okyanusu’nun en önemli soğuk su akıntısı Labrador akıntısıdır. Bu akıntı güneye inerken çok sayıda aysberg taşır. Newfoundland yakınlarında güıfstream ile karışması sonucu bu bölgeler hemen he­men daima sisli olur.

Güney yarım kürede kıtaların güney uç­ları ile Antarktika arasındaki geniş deniz­lerde sular şiddetli ve sürekli batı rüzgâr­ları ile doğuya doğru sürüklenirler. Buna güney yarım küresinin batı rüzgârları akın­tısı adı verilir.

Büyük Okyanus akıntıları da Atlas Ok­yanusundaki gibidir. Akıntı halkaları da­ha büyüktür. Kuzeyindeki akıntı halkasının doğu yarısında Kaliforniya soğuksu akın­tısı, güneydeki akıntı halkasının doğu kıs­mında ise Humbolt ve Peru soğuk akıntı­ları vardır. Büyük Okyanus’un batısında Ja­ponya’nın doğu kıyılarında Kuro Şivo sıcak akıntı ile kuzeyden gelen Oya Şivo soğuk akıntı vardır.

Okyanus akıntılarının rüzgârların itme gücü altında bulunan kısımlarına “zorun­lu akıntı'”, bir engele çarpıp ikiye bölündük­ten ve onu harekete geçiren rüzgâr alanı­nın dışına çıktıktan sonraki kısmına da “serbest akıntı” denir. Okyanus akıntıları kuzey yarım kürede çoğunlukla saat yönü­ne, güney yarım kürede ise tersine bir yön çizer. Bu durum, yerin ekseni etrafındaki hareketi sebebiyledir.

Meddücezir akıntıları: Kıyılarda meddü- cezir olayının yolaçtığı akıntılardır. Hızı ve önemi meddücezirin (gelgit) seviye farkı­na bağlıdır. Kıyıların şekillenmesinde ve beşerî hayat üzerinde büyük rol oynar.

Denkleşme akıntısı: iki deniz havzası veya iki deniz arasındaki boğazlarda mey­dana gelen akıntılardır. Sular daha kaba­rık olduğu yerden daha alçak olduğu ye­re doğru akarak denizin genel seviyesin­de bir denkleşme yaratır..

Kıyı akıntısı: Varlığı ve etkisi kıyı bölge­lerinde hissedilen akıntılardır.

Karşı akıntı: Deniz akıntılarının bir en­gele çarptıktan sonra meydana getirdiği ters yöndeki akıntılardır.

Coğrafya akıntı türleri, akıntı nasıl oluşur kaç tür çeşit akıntı vardır, açıklaması hakkında bilgi verdik.

Yorum Yazın