Bir duygunun, düşüncenin ya da olayı sözle ya da yazıyla anlatma şekline “Anlatım” denmektedir. Günümüzde kullandığımız bir çok anlatım vardır ve her anlatım farklı amaçlar gütmektedir. Mesela; bir anlatım bilgi aktarmak, olay, hikaye ya da manzara anlatmak gibi bir çok anlam gütmektedir. Bu bağlamda günlük yaşamda ya da edebiyat alanında herhangi bir duygu ve düşünce aktarılırken yararlanılan yöntemlere “Anlatım Biçimleri” ya da “Anlatım Türleri” adı verilmektedir.
Söz konusu aktarılacak olan konu ve bu konunun aktarılmasındaki amaca göre kullanılan anlatım biçimleri de farklılık göstermektedir. Yani; anlatıcı, aktaracağı konuya ve amacına uygun olarak anlatım biçimlerinden ya da diğer adı dile anlatım türlerinden birisini seçmektedir.
Anlatım Türleri:
1- Betimleyici Anlatım: Genellikle bir yeri ya da manzarayı anlatmak için ve kelimeler ile anlatılan yerin resmini çizmek için kullanılan anlatım türüdür.
2- Öyküleyici Anlatım: Genel olarak olay ve hikaye anlatımlarında kullanılan bir türdür.
3- Öğretici Anlatım: Ders kitaplarında kullanılan anlatım türüdür. Yani dinleyiciye ya da okuyucuya bir şeyler öğretmek amacı güdülür.
4- Açıklayıcı Anlatım: Makale, fıkra, deneme gibi yazılar birer açıklayıcı anlatım türüdür. Bu türde okuyucuya duygu ve düşüncelerin aktarılması ve bir şeyler öğretilmesi amaçlanmaktadır.
5- Tartışmacı Anlatım: İki zıt düşünce etrafında, kurallara uygun bir şekilde tartışma havasında yazılan yazılardır.
6- Kanıtlayıcı Anlatım: Bu anlatım türünde aktarılan bilgilerin, belgelere dayandırılarak ya da kanıt gösterilerek doğruluğunun kanıtlanması önemlidir.
7- Coşku ve Heyecana Bağlı (Lirik) Anlatım: Duygusallık dile getiren eserlerde kullanılan heyecanlı ve coşkulu anlatım biçimidir.
8- Destansı (Epik) Anlatım: Kahramanlık ve savaş gibi konuların anlatıldığı anlatım türleridir.
9- Emredici Anlatım: Bu anlatım biçiminde dil, alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılmaktadır. Ayrıca emir, telkin veren kelimeler oldukça fazla kullanılmaktadır.
10- Düşsel (Fantastik) Anlatım: Olağanüstü ve fantastik konuların anlatıldığı anlatım türleridir.
11- Gelecekten Söz Eden Anlatım: Gelecekten söz eden metinlerde varsayım ön plandadır ve gelecek döneme ait planlar yapılmaktadır.
12- Söyleşiye Dayalı Anlatım: Sohbet ve diyalog gibi eserlerde kullanılan anlatım türüdür. Adından da anlaşılacağı gibi sohbet havası vardır.
Anlatım Biçimleri Konulu Yazımız Hakkındaki yorum ve Önerilerinizi Aşağıdaki Yorum Alanından Hemen Bize Yazın.
Bir yanıt yazın