Web sitemize hoşgeldiniz, 21 Kasım 2017

Varlık Felsefesi Konu Anlatımı – Ders Notları

VARLIK FELSEFESİ

Varlığı konu olarak ele alan felsefe, genel bir varlık kavramı üzerinde durur. Varlık, evrende varolan herşeyin ortak adıdır. Buna göre varlık, insan bilincinin dışında ondan bağımsız olabileceği gibi, zihne bağımlı olarak da bulunabilir. Örneğin, ağaç, kalem, ev gibi nesneler insan zihninden bağımsız olarak varolan gerçek varlıklardır. Bu tür (gerçek) varlıklar zamana ve mekana bağlı olarak değişir, gelişir ve yok olabilirler.

Sayılar, geometrik şekiller, p (pi) sayısı gibi insan bilincinde ve ona bağımlı olarak varolan düşünsel (ideal) varlıklar da vardır. Bu varlıklar zaman ve mekan dışı olup, zihnimizde olduğunu kabul ettiğimiz varlıklardır.

Felsefe, düşünsel ve ideal varlığı biraraya getirip genel bir varlık kavramı üzerinde dururken,

“Varlık nedir?”,

“Varlık var mıdır?”,

“Varlığın ilk maddesi nedir?”

gibi sorular sorar. Felsefe, varlıkla ilgili çeşitli soruları problem olarak ayrı ayrı inceleyip tartışma konusu yapar.

Varlık, felsefenin konusu olduğu gibi bilimin de konusunu oluşturur.

Ancak felsefe ile bilimin varlığı algılayışları ve yaklaşımları arasında farklılık vardır. Felsefe açısından varlık, bir yönüyle değil, genel olarak ele alınır. Varlığın var olup olmadığı sorgulanır. Felsefede varlık, akıl yoluyla, saf düşünce etkinliğiyle yorumlanır.

Buna karşılık bilime göre varlık; her durumda var olarak kabul edilir. (Felsefedeki gibi var olup olmadığı sorgulanmaz.)

Ayrıca her bilim, varlığın bir yönünü konu alır. Biyoloji canlı varlığı, psikoloji insanın psişik yönünü, coğrafya yerküreyi konu edinir.

1. Metafizik Açısından Varlık

İlk sebeplerin ve nesnelerin ilkelerinin bilgisidir. Bu yüzden o, bilimin ele almadığı kimi konuları inceleyen, onları açıklamaya çalışan bir bilgi dalıdır.

Tanrı ve Tanrı’nın varlığının kanıtlanması, dünyanın varlığı, ruh ve ruhun ölümsüzlüğü metafiziktir.

Metafiziğin bu konularına hiçbir zaman tartışmasız kabul edilen açıklamalar getirilememiştir. Metafizik, varlığın özel alanlarını konu alan tek tek bilimler gibi kesin bir bilgi olamaz. Ama insan genel olarak bu konular üzerine soru sorma yeteneğini kaybetmediği ve bilimlerin çalışma alanlarında yeni sorular oluştuğu sürece metafizik, bir tür bilme etkinliği olarak varlığını ve önemini koruyacaktır.

Kant, “İnsan aklı, bilgisinin belli bir türünde özel bir kaderle karşı karşıyadır. İnsan aklı bu bilgisinde öyle sorular tarafından rahatsız edilmektedir ki, akıl onları ne yadsıyabiliyor, ne de yanıtlayabiliyor” demektedir. İşte bu alan, metafiziktir.

2. Ontoloji Açısından Varlık

Varlığı ele alan, irdeleyen bilgi dalı ontoloji, varlığı iki temel problem açısından ele alır:

– Varlığın var olup olmadığı sorunu

– Varlık varsa, bunun ne olduğu sorunu

“Varlık var mıdır?” sorusuna verilen birbirine karşıt yanıt vardır.

Nihilizm: Bilginin mümkün olduğu görüşünü reddeden, kendisinden şüphe edilemeyen hiçbir şeyin olmadığını öne süren ve maddi gerçekliğin varlığını yadsıyan bir öğretidir. Bunun nedeni “varlığın varolup olmadığını bilmenin imkânsız görülmesinde yatar. “Varlık var mıdır?” sorusunu olumsuz karşılar ve “yoktur” diye cevaplar.

Bu yaklaşımı, Gorgias, “Hiçbirşey yoktur, olsa bile bilinemez, bilinse bile başkasına aktarılamaz” sözüyle vurgulamıştır.

Realizm: Varlığı, var olarak kabul eder. İnsan bilincinden bağımsız olarak varlığın mevcut olduğunu iddia eder.

Realizme göre, biz varlığı ya doğrudan duyularımızla algılarız ve algıladığımız evren bizim kavradığımız gibidir; ya da zihnin imkânları aracılığıyla onun varlığını biliriz. Ancak, varlığın varolduğu kabul edildikten sonra, zihne kaçınılmaz olarak “Varlığın ne türden bir varlık olduğu” sorusu belirir. Filozoflar bu soruya farklı şekillerde cevap vermişlerdir.

3. Varlığın Ne Olduğu Problemi

a. Varlığı “Oluş” Olarak Kabul Edenler

Varlıkta sürekli bir değişme ve oluşun gerçekleştiğini savunan yaklaşımdır. Bu anlayış, varlığın statik bir açıdan ele alınamayacağını, onun bir değişme ve oluş süreci olarak görülmesi gerektiğini savunur. O halde evren mekanik bir varlık değil, canlı bir oluştur.

Her şeyin oluş (değişme) halinde olduğunu savunan Herakleitos, bu düşüncesini “Değişmeyen tek şey değişmenin kendisidir” sözüyle dile getirmiştir. Oluşun başlangıcı ve sonu yoktur. Hayat da, bu sürekli varoluş ve yok oluşun ard arda gelişinden ibarettir.

b. Varlığı “idea” Olarak Kabul Edenler

Varlığın idea (düşünce)dan oluştuğunu savunan, varolan herşeyi düşünceye bağlayan, insan düşüncesinden bağımsız bir nesneler dünyasının ya da bir gerçekliğin varlığını yadsıyan yaklaşımdır.

İdealistler, maddenin gerçek olmadığını, gerçeğin zihnimizde yer alan ide’lerden oluştuğunu savunurlar. Örneğin güzellik idesi, güzel diye algılanan bütün varlıklardan daha gerçektir. Bunun gibi, ağaç idesi de şu ağaçtan daha fazla bir şey ifade eder. Çünkü ikinciler varlıklarını birincilerden almışlardır. Güzel diye algılanan bir çiçek yok olur, unutulur ama çiçek fikrinin kendisi yok olmaz.

Platon: Platon’a göre gerçek varlıklar idealardır. Duyusal dünyadaki varlıklar idealardan pay almak suretiyle var olurlar ve bunlar ideaların, yalnızca görünüşleridir.

Aristoteles: Aristoteles, idea olarak belirttiği formu varlığın içinde görmüştür. İdealar tek tek nesnelerin özüdür. Madde, bu form sayesinde biçim kazanır ve gerçek olur. Örneğin bir heykelin ideası, sanatçının ona verdiği form, yani biçimdir.

Hegel: Asıl ve gerçek varlık, insan zihninden bağımsız olarak var olan Mutlak akıl (Geist)dır. Bu Mutlak akıl, evrensel ve manevi bir varlıktır. Bu görüşün idealist olarak değerlendirilmesinin nedeni, Hegel’in varlığı temelde tinsel bir töz olarak belirlemesidir.

c. Varlığı “Madde” Olarak Kabul Edenler

Varlığı madde olarak ele alan görüşe materyalizm denir.

Materyalizm, evrendeki tek cevherin madde olduğunu, maddenin düşünceden bağımsız olarak varolduğunu ve bütün varlıkların maddeden türediğini ileri sürer.

Bilinç, ruh gibi tinsel varlık da dahil, bütün varlığı madde olarak anlar ve maddenin dışında başka bir varlık olduğunu kabul etmez. Düşünme, hayal gibi olayları da maddenin kuvvet ve hareketleriyle açıklar.

Demokritos: Var olan her şeyi sonsuz sayıda atoma ayırmıştır. Her şey atomların birbirlerine çarpması sonucunda, mekanik bir zorunlulukla oluşur. Atomlar belli bir sıra ile birleşerek veya ayrılarak varlıkları oluşturur.

Hobbes: Gerçekte var olanın, cisim veya madde olduğuna inanır. Ona göre dünya mekanik hareket kanunları tarafından yönetilen cisimlerin bütünüdür. Bütün gerçeklikler yalnızca maddi olarak düşünülebilir.

Marks: Evrendeki hareket ve değişme maddeden başka bir şey değildir. Ona göre madde biçim değiştirir. Tüm değişmelerin temelinde karşıtlık ve çatışma vardır. Düşünce, maddeden sonra gelen ve ona bağlı olan varlıktır.

d. Varlığı Hem “Düşünce” Hem “Madde” Kabul Edenler

Varlığın düşünce ve madde gibi iki cevherden meydana geldiğini savunan anlayışa dualist anlayış denir. Dualizm, varlıkta daima iki prensibin varlığını kabul eder.

Descartes: Varlıkta iki töz vardır: Biri “ruh”, öteki de “madde”. Ruh, düşünen, madde ise yer kaplayan bir tözdür. Bunlar arasında hiçbir birleşme noktası yoktur; yalnızca insanda bir araya gelirler.

e. Varlığı “Fenomen” Olarak Kabul Edenler

İnsan zihninden tam anlamıyla bağımsız olmayan bir varlık alanı vardır; insan bu varlık alanını bilebilir. İnsanın bilinci tarafından belirlenen bu varlığa “fenomen” denilmektedir. Fenomen, insana göründüğü şekliyle varlıktır. Fenomene, Husserl’in “özü görme” denilen yöntemiyle ulaşılabilir.

Husserl: Var olanın yalnızca fenomenler olduğunu söyler. Bu fenomenin insan bilinci tarafından bilinebileceğini savunur. İnsan onların özünün bilgisini edinebilir.

Ona göre varlığın bilinçten bağımsız bir var olma durumu yoktur; varlıklar bilincimizin bilgi nesneleri olarak vardırlar. Yani bizim zihnimizin olanakları çerçevesinde var olurlar.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

  1. didem dedi ki:

    hiç beğenmedim

  2. Berat dedi ki:

    Olmak yada olmamak bütün mesele bu…

  3. büşra dedi ki:

    bakın varlık nedir biliyomusunuz ..
    öncelikle eziksen yoksundur demektir ama benm gibi çok zengin herşeyi satın alabilen 29 tane ayakkabısı olan ve bunun gibi şeylere sahipsen varsındır aaa dur ya benim karşımda şu an hiç varlık yokki

    1. büşra dedi ki:

      üzülmeyin tamam mı bunlar geçer yani herkes sonuçta fakir… yani biliyorum hep fakir kalacaksınız ama yinede umudunuzu kaybetmeyin isterseniz size şirketimde iş verebilirim haha :) ayakkabılarımı sayarsınız :)

      1. Kevser dedi ki:

        bence de artık bu tartışmayı uzatmaya gerek yok bu saçmalıkları yazan büşra denen şahsın parası akıl ve mantık almaya yetmediğinden bu şahısa cevap verip kendimizi yormayalım

    2. nurullah yıldız dedi ki:

      Büşra , lütfen boş kunuşmayınız

    3. Kevser dedi ki:

      büşracım sen her şeyi satın alırken “beyin” almayı unutmuşsun galiba canım

      1. inspiritlovelinus dedi ki:

        Vallahi unutmuş

    4. Hüseyin dedi ki:

      Bunun öteki tarafıda var horrr insan senden zengin cook. o.ç ırfalıyım adamsan facede paylaş

    5. Ayse dedi ki:

      Yazik ya Allah akil fikir versin diyecegim de olmayan beyne ne yapsan bos degil mi canim

      1. Ayse dedi ki:

        Bussra miydi adin fakedir kesin bu

    6. Army dedi ki:

      Off çok güldüm yorumuna ülkenin haline bak senin gibilerini biz küçümsüyoruz canım gözümüde yükseltmiyoruz sen çok yanlış geldin burası türkiye

    7. büşra dedi ki:

      bence tamamen boş kendini begenmiş gereksizce bir tartışma insanısın bende nedensen seni boş bir varlık olarak kabul ediyorum ne yani sen suan zenginliğini mi göstermeye calısıyorsun bnce bu kadarı görgüsüzlük seni kınıyoruym

    8. Rabia dedi ki:

      Bana bak kizim sen hayirdir ? Istedigin kadar zengin ol beyinsiz ve dusuncesiz kalpsiz olduktan sonra :) Zenginsin eyvallah’ta salih bir kul musun bence kendine onu sor hahahaha 29 tane ayakkabim var diyo suna bak tovbe Yarabbim …
      Lan gorgusuz 29 ayakkabin varmis ya senin peki 29 tane hatimin var mi ? ALLAH katinda ayakkabi sayin degil imanin konusulacak bu konusmalar bos tırı vırı…
      Canim yaa sen bence omrunu bosa harcamis bir kisisin bunlari gordugun icin yaziyorum yoksa arkandan konusup senin gibi birinin hakkina girecek kadar salak degilim
      Hadi bys beybisii ♥

      1. Kevser dedi ki:

        çok güzel söyledin kardeşim en güzel cevap bu işte

    9. Öznur dedi ki:

      Yazik lan sana sadece 29 ayakkabin mi var ben seni bile satin alirim ama sanslisin cunku sahsiyetsiz kimselerle ilgilenmiyorum.kendinin varlik oldugunu idda ediyosun ama fakirlerin olmadigini idda ediyosun ya hani hersey varlik olmakla bitmiyo bi varliksin eyvallah ama daha insan olmayi ogrenememissin.fakirler kralicesi BÜŞRA😉😂😂

  4. ismail aygün dedi ki:

    varlığın fenomen oluşumunun fazla açıklaması yok mu

  5. mühendis dedi ki:

    soru şu varlıgı ben ne olarak kabul edecem :) varlık neden var

  6. cihan dedi ki:

    basarilarinizin devamini dilerim . guzel bir sunum olmus gercekten :)

    1. burcu dedi ki:

      varlık konusuna bilim ve felsefenin bakış ve anlayısızı nasıl cevap yaz lütfen

  7. Sadet dedi ki:

    teşekkür ederim gayet güzel bi sunum olmuş :)

  8. Sosyolog dedi ki:

    efendim çok güzel olmuş,verdiğiniz bilgiler içinde elinize sağlık (:

  9. Volkan dedi ki:

    teşekkürler fakat yetersiz kaynak… :S

  10. hami dedi ki:

    bilgi yetersiz :(

    1. Adınız ... dedi ki:

      çok biliyosan kendin yaz

  11. Fırat dedi ki:

    Teşekürler….:)

Yorum Yaz

günaydın mesajları e-okul cuma mesajları doğum günü mesajları